Zaniedbana nekropolia.

Jakub Dyda

Stary cmentarz w Krościenku nad Dunajcem znajduje się za budynkiem Cepelii ; droga do niego prowadzi od strony ulicy Jagiellońskiej.

Wchodząc na teren  nekropolii można odnieść wrażenie, że nie wielu pamięta dzisiaj o miejscu wiecznego spoczynku 4 800 Krościenczan.  Pierwszą pogrzebaną osobą była w 1788 roku Dorota Kozłecka, a ostatnią w 1896 roku Agnieszka z Jankowskich Kozłecka, której pomnik nagrobny zachował się do dzisiaj. Na pomniku widnieje napis – „Kochanej Matce [ postawił]  wdzięczny syn”. 

Wielu  pochowanych to ludzie znaczący dla pienińskiej miejscowości.  Spoczywają tutaj między innymi właściciel Dominium Krościeńskiego -  Hieronim Michał Dziewolski, burmistrzowie i wójtowie miasteczka oraz  światowej sławy snycerz  i powstaniec z 1830 roku  Józef Nałęcz – Hakowski.

Na początku lat 90-tych kwestię ratowania cmentarza, znajdującego się w opłakanym stanie, podjął emerytowany proboszcz, ksiądz Bronisław Krzan. Nawiązał on kontakt z potomkami  Hieronima Dziewolskiego - Ryszardem i Andrzejem Dziewolskimi. W pracę nad rewitalizacją terenu cmentarza zaangażowano również  potomka Stefana Dziewolskiego - Piotra Condio, studenta architektury w Paryżu. Zrealizowany projekt  opracowany przez Piotra obejmował: niwelację terenu nekropolii, otoczenie całego terenu murem, budowę na środku cmentarza mauzoleum, nawiązującego do pomnika Stoczniowców w Gdańsku, w kształcie trzech krzyży z modrzewia. Podstawę mauzoleum stanowi ołtarz z otoczaków dunajcowych, z wmurowanymi tablicami. Upamiętniają one ofiary  zbrodni hitlerowskich, 2 ofiary stalinizmu , 21 ofiar z lat 1945-1952 oraz bohaterów września 1939 roku -  J. Cepucha , A. Gabrysia, F. Lizonia i J. Majerczaka. Umieszczone również zostały dwie urny  z ziemią, z miejsc tragicznych dla narodu polskiego - Katynia i Oświęcimia – Brzezinki.

Nie zrealizowaną ideą  jest umieszczenie tablic z nazwiskami spoczywających tu przedstawicieli rodów krościeńskich, między innymi  Kozłeckich- 217 osób, Ćwiertniewiczów – 198, Cepuchów – 62, Dydów – 160 oraz Malików – 93.

Czy więc nie jesteśmy zobowiązani do większej troski i  opieki nad nekropolią? Ideą księdza Krzana było uczynienie z cmentarza miejsca pamięci, czego potwierdzeniem były obchody rocznicy 11 listopada w tym miejscu.  Czy nie można także dzisiaj pod pomnikiem, upamiętniającym krościeńskich bohaterów, obchodzić  zarówno rocznicy Święta Niepodległości jak i innych znaczących dla Polski i Polaków wydarzeń?

 Podyskutuj na zewnętrznym forum -  wejdź

napisz do autora - jakub.dyda.pieniny24@gmail.com