Czorsztyńskie potrawy walczą o prestiżowy tytuł

Delegacja z Kół Gospodyń Wiejskich z Czorsztyna oraz Sromowiec Niżnych, Wójt Gminy, Dyrektor CKG wraz z muzyką góralską oraz przewodniczący rady brali udział w posiedzeniu komisji oceniającej złożone projekty do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego o wpis na listę produktów tradycyjnych dwóch potraw "Krzun wielkanocny" i "Gulasz Czorsztyński".

Zostały one pozytywnie ocenione i przeszły weryfikacje surowców użytych do przygotowania potrawy oraz tradycji i pochodzenia. Ostatni etap to zatwierdzenie produktów na ogólnopolską listę produktów tradycyjnych i uzyskanie certyfikatu jakości i oryginalności przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Gratulujemy Paniom oraz trzymamy kciuki w ostatnim etapie zatwierdzenia produktu tradycyjnego.

Wniosek przygotowało Centrum Kultury Gminy Czorsztyn.

Dyrektor Centrum Kultury dziękuje za wszelką okazaną pomoc zarówno paniom z kół gospodyń, etnologom, przedstawicielowi Małopolskiej Izby Rolniczej oraz Dyrektor Muzeum Pienińskiego w Szlachtowej.

Gulasz czorsztyński

W miejscowej tradycji kulinarnej Gulasz czorsztyński jest obecny od dawna. Starsi mieszkańcy pamiętają ją z kuchni babć i mam, co wskazuje że była znana co najmniej od początku minionego stulecia, a w latach 50. i 60. XX wieku gotowano ją powszechnie jako danie obiadowe. Przepis był przekazywany ustnie z pokolenia na pokolenie i nie było zapisu tej receptury. Dopiero w latach 60-tych XX wieku kobiety z Koła Gospodyń Wiejskich w Czorsztynie usystematyzowały recepturę na podstawie przekazów ustnych. Podstawowymi surowcami do przygotowania Gulaszu czorsztyńskiego jest: mięso baranie lub wieprzowe, ziemniaki, kapusta, jajka, mąka, cebula, czosnek, sól, pieprz, ostra papryka, ziele angielskie. Od początku organizowania lokalnych konkursów potraw regionalnych Koło Gospodyń Wiejskich z Czorsztyna rokrocznie bierze w nich udział. Już w pierwszym tego typu konkursie w roku 1995 był prezentowany m.in. Gulasz czorsztyński.

W Czorsztynie, 10 sierpnia 2019 roku, podczas XXIV Konkursu Potraw Regionalnych i Targów Produktu Regionalnego i Górskiego rozstrzygnięty został regionalny półfinał konkursu ,,Bitwa Regionów”. W szranki stanęło 10 Kół Gospodyń Wiejskich. Do konkursu został zgłoszony również Gulasz czorsztyński, przygotowany przez KGW Czorsztyn. Okazał się on daniem zwycięskim, co stanowiło przepustkę do udziału w ogólnopolskim konkursie „Bitwa Regionów” przeprowadzonym podczas Międzynarodowych Targów „Smaki Regionów” w Poznaniu, skąd również przywieziono nagrodę.

Gulasz czorsztyński jest gotowany do dnia dzisiejszego w domostwach czorsztyńskich. Wielką popularnością cieszy się też na wszelkich biesiadach plenerowych, jarmarkach i innych imprezach promujących produkty lokalne. Ciesząc podniebienia degustatorów, zdobywa zacne miejsca w konkursach kulinarnych, które odbywają się na terenie Spisza, Orawy, Podhala i nie tylko.

Krzun wielkanocny

Pochodzenie chrzanu jako rośliny nie jest do końca potwierdzone. Bylina ta zwana też jest słowiańskim żeń-szeniem, prawdopodobnie pochodzi z basenu Morza Śródziemnego lub gdzieś z ziem byłego Związku Radzieckiego. W IX wieku uprawiany był przez Słowian. Znany był też już w XIII wieku w Niemczech i Danii. Używano go jako przyprawy czy leku i tak jest do dzisiaj. Aby zjeść chrzan wcale nie trzeba go kupować czy uprawiać. W całej Europie, ale również Azji, Nowej Zelandii czy Ameryce Północnej można go spotkać jako roślinę dziko rosnącą, zwłaszcza tam gdzie podłoże jest wilgotne.

Według informacji uzyskanych w Sromowcach Niżnych z dawnych przekazów ustnych Krzun jest potrawą wielkanocną od niepamiętnych czasów.

Do dnia dzisiejszego kultywowana jest tradycja, że zdecydowana większość składników, z których przygotowuje się Krzun wielkanocny czyli przede wszystkim chrzan, jajka, swojska kiełbasa i szynka są święcone w kościele w Wielką Sobotę, podczas tradycyjnego święcenia pokarmów.

JD/ Dominika Zborowska / UMWM

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
•